woensdag, mei 12, 2010

Jazz Begeleiden en Walking Bass voor Dummies

Walking Bass voor Dummies

Zowel voor bassisten als voor gitaristen die willen begeleiden in de comping stijl [groovy manier van begeleiden waar bij akkoorden en walking bass tegelijk worden gespeeld of smaakvol gecombineerd en afgewisseld] is kennis van walking basslines handig. In deze topic leg ik de simpelste manier uit om een walking bass te spelen. Hiervoor gebruik je alleen de lage E en A snaren van de bas of gitaar en er is geen kennis van akkoordnoten of toonladders voor nodig.

Bij walking bass speel je op elke tel een noot. Bij een vierkwartsmaat betekent dat dus dat als een akkkoord één maat duurt, dat je vier noten speelt. Als een akkoord een halve maat duurt speel je twee noten, enzovoort.

Bij een walking bass speel je als eerste noot van een akkoord de grondtoon van het akkoord. Dus stel het akkoord is Am7, dan speel je noot a, is het akkoord E7, dan speel je E, enzovoort. De rest van de noten totaan het volgende akkoord kun je op drie manieren opvullen:

1. Speel overige akkoordnoten (dan moet je wel weten uit welke noten het akkoord in kwestie bestaat)
2. Speel noten uit een toonsoort die tijdens dat akkoord past (moet je wel weten welke toonsoort dat is)
3. Speel passingtones (leidtonen) van de grondtoon van het huidige of het volgende akkkoord.

Optie 3 klinkt vaak het best en is ook het makkelijkst. Je hoeft daarvoor niet te weten uit welke andere noten dan de grontoon de akkoorden bestaan en hoeft ook niks te weten van toonsoorten, en toch kan je met deze methode al heel makkelijk een volwaardige walkingbass spelen.

Een passingtone [leidtoon] is simpelweg een noot die een vakje hoger of lager ligt dan je target note, en die vervolgens oplost naar de target noot. Dus is je target note E, dan zijn de mogelijke leidtonen Eb en F. In jazz kun je, zowel in melodie als begeleiding, vrijwel altijd via zo'n leidtone naar je target note oplossen, ookal valt de leidtoon buiten de toonsoort die op dat moment geldt. Het is wel belangrijk dat de leidtoon direct wordt gevolgd door die target note, en dat die targetnote wel 'sound' is met akkoord in kwestie.

Ok nu naar de praktijk. Het akkoordenschema dat ik als voorbeeld neem is :



Neem je alleen de grondtonen van de akkkoorden, dan krijg je dit :



Je ziet de grondtonen op de eerste tel van het akkoord staan en je ziet dat de volgende drie tellen van de maat zijn aangevuld met vraagtekens. Deze nog ontbrekende noten gaan we aanvullen met behulp van de leidtoon-methode. Een typisch voorbeeld van wat je dan krijgt is :



Ok. laten we even kijken hoe dit basloopje in elkaar zit. Bij maat 1 beginnen we met de noot E, de grondtoon van het akkoord, gevolgd door de noot Eb, dat is een leidtoon van E, deze dient dus gevolgd te worden door de noot E, dan is dan ook de derde noot van de maat. De laaste noot tijdens het Em7 akkoord is geen leidtoon van E maar een leidtoon van A, de grondtoon van het volgende akkoord, en natuurlijk is de eerste noot tijdens akkoord Am7 de A zelf dus de leidtoon A# lost goed op naar zijn target note A. Tijdens het tweede akkoord Am7 gebeurt er eigenlijk precies het zelfde:

A, leidtoon van A, A, leidtoon van D

Dit principe wordt voortgezet gedurende alle akkoorden. Alleen bij het laatste akkoord G7 heb ik de laatste noot opengelaten omdat die dus afhankelijk is van het akkoord dat er op volgt.

Al samenvattend zijn de regels voor deze manier van walking basis op leidtonen:

1. Op de eerste tel van een nieuw akkoord speel je de grondtoon.
2. Op de tweede tel speel je de hoger of lager gelegen leidtoon van deze grondtoon.
3. Op de derde tel speel je weer de grondtoon.
4. Op de vierde tel speel je de hoger of lager gelegen leidtoon van de grondtoon van het volgende akkoord.

Houdt een akkoord maar een halve maat aan in plaats van een hele, en besttrijkt het akkoord dus maar twee tellen en daarmee maar twee noten, hanteer dan het zelfde principe maar laat tel 2 en 3 weg. Dus :

1. Eerste tel = grondtoon.
2. Tweede tel = leidtoon naar volgende grondtoon.

Succes gegarandeerd. Veel plezier ermee. Vragen? Drop ze hieronder in de commentbox.

Labels: , , , , , ,

maandag, september 07, 2009

Kwintval Progressie met plaatje

Les - Jazz / akkoordenleer / Improvisatie - Kwintval Progressie

Kwintval - inleiding:


Als je wilt leren improviseren, arrangeren, componeren of simpelweg meer inzicht krijgen in hoe stukken in elkaar zitten die je speelt, loont het om het fenomeen kwintvalprogressie te besturen.

Kwintval is een akkoordenprogressie (opeenvolging van akkoorden) waarbij de grondtoon (bastoon) van de akkoorden steeds een kwint zakt (valt). Hou daarbij in gedacht dat een kwint zakken hetzelfde is als een kwart stijgen, omdat kwint en kwart elkaars omkering zijn.

De kwintval-beweging wordt ook wel het 'alfabet van vivaldi' genoemd naar de bekende componist uit de baroque. De kwintval loopt echter als een rode draad door vrijwel alle westerse muziek, klassiek, pop, rock en jazz. Denk aan nummers als Wild World van Cat Stevens, Still Got the Blues van Gary Moore, I will survive van Gloria Gaynor. Daarnaast zeer veel bekende jazzstandards zoals Autumn Leaves. Dit zijn voorbeelden van nummers waar de kwintval in zijn geheel zit, echter vrijwel alle bestaande pop, jazz en klassieke stukken gebruiken elementen uit het "alfabet van vivaldi", dat wil zeggen stukjes uit de kwintval die in andere volgorden aan elkaar zijn gepuzzeld. De bekendste voorbeelden daarvan zijn de bewegingen II V I en VI II V I (turn around) uit de jazz en V I uit klassiek, pop en rock.

Kwintval - Stemvoering en improvisatie bij en over kwintval progressies:

Als je meer controle wilt over je improvisaties en de akkoorden beter wilt leren volgen, dan loont het zeer om de stemvoeringen en bekenste melodische mogelijkheden over de kwintval in je system te krijgen. Het basisprincipe bij zowel arrangeren, componeren als improviseren bij zowel jazz, klassiek, rock en pop is dat bij kwintval de septiem van het akkoord oplost naar de terts van het volgende akkoord.

Met deze twee tonen kun je de klank van de complete progressie 'omspelen'. Het omspelen van een akkoordenschema wil zeggen dat je de belangrijke akkoordnoten aanstipt in je improvisatie zodat als je de begeleiding weg zou laten, je er nog steeds duidelijk het akkoordenschema in hoort doorklinken. Dit effect krijg je dus als je per akkkoord eerst de terts speelt, gevold door de septiem, deze laat je oplossen naar de terts van het volgende akkoord, waarop je de septiem van het tweede akkoord speelt, deze lost weer op naar de terst van het derde akkoord, etc. Op die manier speel je twee noten per akkoord - terts en septiem - en omspeelt daarmee de kwintval.

Kwintval progressie - plaatje:

Kwintval Progressie

Labels: , , , ,

zaterdag, september 05, 2009

Jazz Blues Schema

Jazz blues schema

Hieronder een mogelijk jazzblues schema. In principe is een jazz bluesschema een gewoon 12-maten blues schema (12 bar blues), uitgebreid met een aantal jazz tussen-akkkoordjes. Er zijn nogal wat verschillende varianten van. Ik vind onderstaande zelf fijn. Volgens mij is het een typpisch charlie parker stijl jazzblues schema. Het voorbeeld is in de toonsoort E blues, echter je kan hem natuurlijk gewoon naar C blues of A blues of wat je wilt transponeren.


|E7        |A7        |E7        |Bm7    E7   |

|A7        |Bb dim    |Emaj7 F#m7|Abm7  C#7   |

|F#m7      |B7        |E   C#7   |F#m7   B7   |

Labels: , , , , , ,

dinsdag, juni 16, 2009

Jazz- en Muziektheorie

Overzichtstopic - Jazz en muziek-theorie

Onderstaande topics gaan over intermedita en advanced Jazz en muziek-theorie. Ook als ik advanced topics doe over andere muziekstijlen zal ik ze hier plaatsen. Dit is de lijst posts in de categorie Jazz en muziek-theorie:

Jazz voor Beginners/intermedate:
- Kwintval, improviseren en componeren klassiek en jazz
- II V I deel 1 - Omspelen II V I (basis)
- II V I deel 2 - II V I, akkoorden en scales (in beeld gebracht op de gitaarhals)
- Walking Bass en comping voor dummies
- Gealtereerde Toonladder over II-V-I
- Jazz Bluesschema
- Pentatonische toonladders
- Pentatonische toonladders#2 - o.a. arpeggio's

Jazz intermediate/gevorderd:
- De zeven Modi van Melodisch Mineur
- Stompin' at the Savoy - Chords + Trappenanalyse
- Cheek to Cheek - Akkoorden en Analyse
- Stella By starlight - Analyse en improvisatie tips
- Dorisch, Dorisch, Dorisch & Dorisch... over tv5 en turn-around
- Gealtereerde toonladder spelen een blues schema
- Gealtereerde toonladder over II V I mbv melodisch mineur


Labels: , , , , , , ,